Wat is HIV / AIDS

HIV
Hiv is een afkorting voor Humaan Immunodeficiëntie Virus. Dit virus kan aids veroorzaken. Zodra iemand met hiv is geïnfecteerd, begint het virus het afweersysteem af te breken.

Het afweersysteem verdedigt het lichaam tegen bacteriën en virussen. Het zorgt ervoor dat je geneest van ziekten of helemaal niet ziek wordt. Hiv breekt het afweersysteem af. Hierdoor kan het lichaam zich steeds minder goed verdedigen tegen bacteriën en virussen.

Iemand die een hiv-besmetting oploopt, kan aanvankelijk griepachtige verschijnselen krijgen, gevolgd door een periode zonder merkbare symptomen. Wanneer iemands gezondheid niet in de gaten wordt gehouden en de hiv-infectie niet bijtijds wordt behandeld met hiv-remmers, krijgt iemand ernstiger ziekteverschijnselen. Soms is dat pas na vele jaren. Hiv heeft het afweersysteem dan voor een groot deel afgebroken. Het lichaam kan zich nu niet meer beschermen tegen ziekten. Op dat moment spreken we van aids.

Iemand die geïnfecteerd is met hiv noemen we hiv-positief.

In 2008 waren er in Nederland 14.960 mensen met hiv geregistreerd (Stichting Hiv Monitoring, 2008). 11.349 waren er onder behandeling in een van de 25 hiv-behandelcentra.

AIDS
Hiv positief zijn, wil nog niet zeggen dat je aids hebt. Je krijgt pas de diagnose ‘aids’ als hiv je afweer zo ernstig heeft aangetast, dat je ziek wordt door een infectie, die door een gezonde afweer normaal gesproken wordt bestreden (dit wordt ook wel een opportunistische infectie genoemd). Aids staat voor ‘Acquired Immune Deficiency Syndrome’ of een verworven immuundeficiëntie syndroom. Zonder behandeling zal het hiv virus je afweersysteem aantasten. Op termijn kan dat afweersysteem je lichaam niet langer voldoende beschermen tegen ziekteverwekkers. ‘Long term non progressors’ vormen hierop de uitzondering. Dat zijn personen die in staat zijn op lange termijn zonder medicatie te functioneren en toch geen ziekteverschijnselen vertonen.

Virussen of bacteriën die bij een gezond afweersysteem doorgaans vrij onschuldige infecties veroorzaken, kunnen bij een sterk verzwakt afweersysteem leiden tot zware, vaak levensbedreigende infecties, opportunistische infecties genoemd. Ook bepaalde vormen van kanker kunnen dan de kop opsteken. Op dat ogenblik heb je aids. Zonder behandeling duurt het gemiddeld 10 jaar voor aids uitbreekt. Deze periode verschilt van persoon tot persoon en hangt onder andere af van de kracht van je afweersysteem.

Met de huidige medicijnen is de levensverwachting zeer sterk toegenomen en ontwikkelt de infectie veel minder vaak naar het aids-stadium. Het slikken van medicijnen garandeert echter niet dat de aids-diagnose bij jou nooit zal worden gesteld. Veel hangt ervan af of het hiv virus maximaal kan onderdrukt worden.

Een andere gunstige ontwikkeling is dat sommigen die al aids hadden, door de behandelingen terug kunnen leven zoals iemand die ‘gewoon’ hiv positief is zonder al te veel medische problemen. Een aids-diagnose hoeft dus niet meteen het einde te betekenen. De meeste opportunistische infecties zijn behandelbaar, maar vaak zijn ze ernstig van aard en zelfs levensbedreigend. De huidige antivirale medicatie kan hiv ook in het aids-stadium onderdrukken, waardoor je afweersysteem zich (gedeeltelijk) kan herstellen. Ook op een aantal kwaadaardige aandoeningen heeft de medicatie tegen hiv een positief effect.

De CD4 cel
Het lichaam wordt voortdurend blootgesteld aan aanvallen van bacteriën, virussen, parasieten en schimmels. Het afweersysteem vernietigt deze indringers en beschermt je lichaam tegen mogelijke schadelijke effecten. Dit afweersysteem bestaat uit verschillende types witte bloedcellen. De CD4-cel, ook wel T4-cel of T-helper cel genoemd, is een witte bloedcel die een centrale rol speelt binnen het immuunsysteem, omdat ze een coördinerende functie heeft.

Als het hiv het lichaam binnendringt, gebruikt het precies deze centrale cel om zich te vermenigvuldigen. De CD4-cel wordt zo een soort fabriekje dat nieuwe hiv virussen aanmaakt. Na de aanmaak van antilichamen, als reactie op het binnendringen van hiv, bestaat in de beginfase een soort fragiel evenwicht tussen vernietiging van CD4-cellen bij de productie van nieuwe virussen enerzijds en de aanmaak van nieuwe CD4-cellen anderzijds. Maar met de tijd slaat de balans meer en meer over in het nadeel van de CD4-cellen. Het afweersysteem is dan niet langer in staat om voldoende CD4-cellen te produceren die het verlies ervan zouden kunnen compenseren. Het afweersysteem verzwakt systematisch en kan het lichaam niet meer voldoende verdedigen. Bij een niet geïnfecteerde persoon, ligt het aantal tussen 500 en 1500 CD4-cellen per kubieke mm bloed. Bij een hiv geïnfecteerde persoon zien we de CD4-cellen dalen. Eenmaal onder 200 CD4-cellen loop je echt gevaar voor opportunistische infecties. Onder de 50 CD4-cellen is de kans op ernstige infecties heel groot.

Viral Load
De ‘viral load’ of virale lading is een maatstaf voor de hoeveelheid hiv in het bloed. Ze wordt uitgedrukt in aantal viruskopijen per ml. Ze is naast het aantal CD4-cellen de belangrijkste parameter in de opvolging van een hiv-infectie.

De waarden van de virale lading kunnen bij hiv positieven schommelen van minder dan 50 tot meer dan 1 miljoen viruskopijen per ml. Zeer hoge waarden ziet men vooral in het begin van de infectie, de acute seroconversie, of helemaal op het einde van de infectie. Hoe groter de viral load, hoe sterker de kans op de vernietiging van de CD4-cellen en bijgevolg hoe groter de kans op de ontwikkeling van aids. Bij een hoge viral load is ook het risico op overdracht van hiv groter.